Zen Tarihi – 6

Standard

Dördüncü ve Beşinci Pirler:

Tao-hsin ve Hung-jen

Tao-hsin’in farkındalığını iyice bilemek için 60 yıl boyunca hiçbir yere uzanıp yatmadığı ve hiç uyumadığı söylenir. Tao-hsin ilk Zen topluluğunu organize etti, Zen rahipleri burada ailelerinden ve toplumdan ayrı yaşıyorlardı. Önceki pirlerin sadece birkaç öğrencisi varken, Tao-hsin’in etrafında yüzlerce Zen rahibi toplandı. Tao-hsin 624 yılında bir gün kendinden sonraki pir olacak kişi olan Hungjen’le karşılaştı. 651 yılında birdenbire öğrencilerini toplayıp onlara, “Her şey bağımsızdır. Bunu aklınızdan çıkarmayın ve ileride bunu öğretin,” dedikten sonra meditasyon yaparkenki gibi oturdu ve öldü. Öldüğünde 72 yaşındaydı.

Beşinci Zen piri Hung-jen (Gunin ya da Kõnin, 601-674) daha yedi yaşındayken Tao-hsin’le karşılaştı ve bir Budacı rahip olarak onun tapınağına girdi. Günlük işleri yaptığı zamanın dışında sürekli olarak zazen yaptı. Çeşitli Zen okulları kuran birçok Zen ustası yetiştirdi. Hung-jen 676 yılında bir gün öğrencilerine artık üstüne düşen görevi tamamladığını ve dünyadan ayrılacağını söyledikten sonra meditasyon yapar gibi dik oturdu ve öldü. Hung-jen’in en ünlü öğrencisi olan Hui-neng Ta-chien (Enõ Daikan, 638- 713), Zen’in gelişmesine büyük katkılarda bulundu.

Altıncı Pir Hui-neng

Zen tarihinde en önemli iki kişiden ilki Bodhidharma, ikincisiyse Hui-neng’dir. Hui-neng’in Zen öğretisini biçimlendirmedeki rolü öyle önemlidir ki bazı tarihçiler Zen’in asıl kurucusunun Hui-neng olduğunu savunurlar. Hui-neng’e gelene kadar Zen hâlâ Hint Budacılığının etkisi altındaydı, Zen Hui-neng’le iyiden iyiye Çin kültürünün renklerine boyandı, bütünüyle Çinlilerin anlayıp özümseyebileceği bir hale geldi. Böylece Zen’i diğer Budacı okullardan ayıran belirleyici özellikler de ortaya çıkmıs oldu.

Ondan önceki bütün pirler son derece eğitimli kişilerdi, ama Hui-neng’in okuması, yazması olmayan cahil birisi olduğu söylenir. (Bazı araştırmacılar onun okur yazar olmadığının kasıtlı bir abartma olduğunu savunurlar.) Babası o daha çocukken öldüğü için Huineng çok fakirdi, durumu çok kötüydü. Daha çocuk denecek bir yaşta olduğu halde geçimini sağlamak için odunculuk yapıyordu. Bir gün yine yakacak odun kesmiş pazarda satıyordu. Odun almak isteyen birinin dükkanına bir çeki odun götürdü. Hui-neng dükkandan çıktığında dışarıda duran bir rahibin okuduğu sûtra’daki sözleri duydu ve hemen o anda aydınlanlanma deneyimi (kenshõ) yaşadı. Hui-neng rahipten bunun Elmas Sûtra (Vajracchedikâ Prajña Pâramitâ Sûtra) olduğunu öğrendi. Rahip ona sûtra’yı Hung-jen adında bir Zen ustasının tapınağından aldığını anlattı ve gidip bu ünlü ustayı görmesini söyledi.

Hui-neng anlayışını derinleştirmek için beşinci Zen piri Hung-jen’i görmeye karar vererek yola çıktı. Bir ay kadar yürüdükten sonra beşinci pir Hung-jen’in Sarı Erik (Wang-mei) Dağı’ndaki tapınağına vardı. Tapınakta bine yakın Zen rahibi yaşıyordu. Hui-neng Hung-jen’e saygılarını sunduktan sonra Hung-jen ona nereden geldiğini ve ne istediğini sordu.

“Ben güneyden gelen bir köylüyüm. Buraya size saygılarımı sunmaya geldim, tek istediğim  buddha’lığa ermek.”

“Güneylilerde buddha doğası yoktur, nasıl ereceksin ki buddha’lığa?”

“İnsanlar güneyde ya da kuzeyde yaşayabilir, ama hepsinin buddha dogası birdir. Güneyden gelen birinin bedeni sizinkinden farklı olabilir, ama buddha doğamız aynıdır.”

Hung-jen verdiği bu yanıttan Hui-neng’in çok zeki olduğunu anlamış, onun doğal yeteneğini farketmişti. Başkalarından kötülük görmemesi için ona hiç konuşmamasını öğütledi ve diğer rahiplere katılıp çalışmasını söyledi. Hui-neng’e yakacak odun kesme ve pirinç öğütme işi verildi.

Hui-neng’in tapınağa gelişinin üzerinden sekiz ay kadar geçmişti ki, beşinci pir Hung-jen bir gün onu gördü ve, “Budacılık üzerine bilginin çok sağlam olduğunu biliyorum, ama bazı kötü niyetlilerin sana zarar vermemesi için seninle konuşmaktan kaçınıyorum. Beni anlıyor musun?” dedi. Kısa bir süre sonra, 675 yılında, Hung-jen pirlik görevinden çekilmek istedi ve bütün öğrencilerini bir araya topladı. Onlara pirliği devredecek birisini seçeceğini, vardığı Zen anlayışını bir dörtlükte (gâthâ) en iyi kim dile getirirse yeni pirin o olacağını söyledi.

Bir Yanıt Bırakın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s