Zen Tarihi – 5

Standard

Üçüncü Pir Seng-ts’an

Çin’deki üçüncü Zen piri olan Seng-ts’an hakkında çok fazla bir şey bilinmiyor. Seng-ts’an Huik’o’nun yanında bir Zen rahibi larak yaşadı. Satori’ye ererek üçüncü pir olduktan hemen sonra, 574 yılında Budacıların cezalandırıldığı dönemlerden biri daha başladı. Sûtra’lar ve Budacı heykeller yakıldı, rahipler ve rahibeler tapınaklardan çıkarak eski yaşamlarına geri dönmeye zorlandı. Seng-ts’an zalimce cezalandırılmaktan kurtulmak için tam on beş yıl boyunca oradan oraya gezip durdu. Bundan sonra Huan-kung Dağı’na giderek on yıl orada saklandı. Huan-kung Dağı vahşi hayvanlarla dolu bir yerdi, burada yaşayan yırtıcı kaplanlar çevre halkında büyük bir korku uyandırmıştı. Anlatılanlara göre Seng-ts’an’ın varlığı bu vahşi kaplanları yatıştırmaya yetti, kaplanlar bir daha o civarda yaşayanları rahatsız etmedi.

Seng-ts’an böylece dağlarda dolaşırken 592’de Tao-hsin (Dõshin, 580-651) ile karşılaştı. Söylenceye göre Tao-hsin Seng-ts’an’ın yanına geldiği zaman ona şöyle dedi:

“Yalvarırım ustam merhamet edin, bana

bağımsızlaşma yolunu gösterin.”

“Kim bağladı seni?”

“Hiç kimse bağlamadı.”

“Peki öyleyse niye bağımsızlaşmaya çalışıyorsun?”

Seng-ts’an’ın bu sözleri Tao-hsin’in hemen o anda satori’ye ermesine yetti. Tao-hsin dördüncü pir oldu. Seng-ts’an pirliği Tao-hsin’e devrettikten sonra önce başka bir dağa gitti, ama sonra eskiden kaldığı yere geri döndü. Ora halkı sık sık onu ziyaret ediyor, ondan Budacılığın ilkelerini öğreniyordu. Seng-ts’an yine böyle bir toplantıda vaaz verdiği bir gün, bir ağacın yanında ayakta durarak öldü.

Seng-ts’an’ın yaşamı üzerine geriye fazla bilgi kalmamakla birlikte, yazmış olduğu bir şiir çok büyük bir önem taşımaktadır. Zihne İnanç Dizeleri (Hsin-hsin Ming; Shinjin Mei) olarak bilinen bu şiir ilk Ch’an (Zen) şiiridir. Zen’in bazı temel ilkelerini zengin bir dille anlatan bu şiirde belirgin Taocu etkiler görülür. Dizelerde eylemsizlik (wu-wei), doğallık (tzu-jan) gibi Taocu kavramlar sıkça karşımıza çıkar. Daha sonraki dönemlerde Zen’in belirgin bir özelliği haline gelen Taocu etki, ilk olarak bu erken dönem Zen şiirinde görülür. Bu nedenle, Zihne İnanç Dizeleri Zen’le Taocu öğretinin bir araya gelişini açıkça göstermesi açısından da önem taşır. Sonraki dönemlerde hem Çinli hem de Japon Zen ustaları tarafından bu şiirin birçok yorumu kaleme alınmıştır. Sengts’an’ın bu ünlü şiiri aşağıdaki dizelerle başlar:

Tao’a ulaşmak zor olmayacak

ya şunu ya bunu seçmek olmasa

Şunu sevip bunu sevmemek bir yana bırakılsa

kendiğilinden çıkacak açığa

Saç teli kadar ayırım yapmak

yerle gök kadar uzaklaştırır gerçeği

Eğer görmek istiyorsan onu

bırak şu doğruyla eğriyi

İsteneni istenmeyen karşısına koymak

zihnin hastalığı denir buna

Gizemli sırlara ermeyince insan

zihni sakinleştirmek boşuna

Büyük bir boşluk gibi tam

ne eksik var ne de fazla

Ama şunu alıp bunu atınca

kaybolup gider bulunmaz asla

Bir Yanıt Bırakın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s